Jak działa wykrywacz kłamstw i kiedy warto z niego skorzystać?

Czy kłamstwo można zmierzyć? Niektórzy uważają, że tak. W końcu, kiedy kłamiemy wzrasta potliwość, ciśnienie krwi i przyspiesza oddech. Właśnie w oparciu o te parametry analizowane są wyniki badania przeprowadzonego wykrywaczem kłamstw. O ile kiedyś jedynie organy państwowe korzystały z tego sprzętu, o tyle teraz coraz częściej przeprowadza się prywatne badania wariografem w różnych celach. Poniższy artykuł odpowiada na pytania:

  • Jak działa wykrywacz kłamstw?
  • Kiedy warto wykonać badanie wariograficzne?
  • Ile kosztuje badanie wariografem?

Kiedy można korzystać z wariografu?

Wykrywacz kłamstw, czyli wariograf lub poligraf, nadal bywa używany do sprawdzania wiarygodności, ale warto podkreślić, że polskie prawo dopuszcza korzystanie z urządzenia w ograniczonym zakresie. Podczas przesłuchania na sali sądowej nie można go używać. Dotyczy to zarówno świadków, jak i podejrzanych, oskarżonych, czy też biegłych. Mówi o tym art. 171 § 5 pkt 2 k.p.k.

Wykrywacza kłamstw można natomiast używać w przypadku badania, które przeprowadza biegły. Osoba, która ma zostać przebadana, musi wyrazić na to zgodę i nikt nie może jej do tego zmusić. Według prawa odmowa nie może działać na niekorzyść, a tym samym nie można jej potraktować jako przyznanie się do winy. Osoba badana musi również przejść pozytywnie wywiad zdrowotny. Niektóre choroby wykluczają możliwość uczestnictwa w badaniu wariograficznym.  

Jak działa wariograf?

Wariograf to sprzęt znany od dawna. Różne czujniki mierzą fizjologiczne reakcje takie, jak ruch ciała, częstotliwość oddechu, potliwość, puls i ciśnienie krwi, podczas zadawania pytań. Na pytania odpowiada się tak/nie. Wszystkie dane są zebrane przez komputer. Osoba wykonująca badanie wie, jak odczytać wyniki.

Czujniki w wariografie:

  • Ciśnieniomierz – kontroluje puls i ciśnienie krwi
  • Gumowe pasy na klatce piersiowej i przeponie – mierzą tempo oddechu
  • Metalowe nakładki na palcach – monitorują potliwość

Badanie pozwala ocenić, czy udzielona odpowiedź jest wiarygodna. Wariograf posiada skomplikowaną konstrukcję. Rejestrowane są wykresy sygnału wysyłanego przez mózg. Sygnały te świadczą o zmianie pozostawionej w układzie nerwowym, które spowodowały dane przeżycia.

Najnowsze wariografy określone parametry wyświetlają cyfrowo. Te starsze są mniej precyzyjne. Wszystkie uzyskane dane mają postać wykresu. Jedna z linii jest wykreślana przez czujnik wskazujący na opór elektryczny skóry, czyli pośrednio pokazuje impuls mózgowy świadczący o tym, że mózg zarejestrował dane zdarzenie. Określona reakcja mózgu powoduje, że zmienia się wilgotność skóry. Natężenie prądu rośnie wraz ze wzrostem wilgotności skóry, a opór maleje. Wszystkie te zależności są ukazane podczas badania wariografem. Cena za poddanie się badaniu jest uzależniona od wielu czynników, choćby takich jak sprzęt, charakter sprawy, miejsce, gdzie badanie jest wykonywane.

Skuteczność wariografu

Badania wariograficzne wskazują na emocje, jakie wywołuje dane pytanie. Można zatem przyjąć, że sprzęt wykrywa stres badanej osoby. Właśnie dlatego jest tylu krytyków urządzenia. Niektórzy twierdzą, że nie istnieją naukowe dowody wskazujące na to, że sprzęt ten w ogóle wykrywa kłamstwo. Z drugiej strony można spotkać się z teoriami wskazującymi na to, że badanie wariografem jest dokładne w 90 – 96%. Mimo tego, wykrywacz kłamstw jest w niektórych krajach wykorzystywany np. podczas rekrutacji pracowników w agencjach rządowych, ale też w innych firmach. Wiadomo, że wykrywacza kłamstw używa FBI, CIA i policja z Los Angeles.

Osoby mówiące prawdę również obawiają się badań wykrywaczem kłamstw i zastanawiają się, czy da się oszukać wariograf. Zwolennicy tego urządzenia twierdzą, że jeśli ktoś jest niewinny, to wynik badania na pewno nie wskaże czegoś odwrotnego. Tym samym osoby, które nie mają niczego na sumieniu, nie powinny się obawiać badania.

Co ma wpływ na skuteczność badania wariografem?

Sporo osób zastanawia się, ile kosztuje badanie wariografem? Cena jest uzależniona m.in. od tego, gdzie dane badanie zostanie przeprowadzone i jaki sprzęt zostanie użyty. Eksperci mówią, że wykorzystanie urządzenia cyfrowego zapewnia skuteczność na bardzo wysokim poziomie. Od czego jest uzależniona skuteczność badania? Oto najważniejsze czynniki:

  • badanie jest przeprowadzane przy zastosowaniu najnowszej techniki badań
  • do badania używa się sprzętu nowej generacji, czyli wariografów cyfrowych z atestami
  • badanie przeprowadza ekspert posiadający doświadczenie zawodowe
  • ekspert umie zidentyfikować próby zakłócania badania
  • osoba przeprowadzająca badanie jest obiektywna
  • osoba przeprowadzająca badanie nie ukrywa przed klientem przebiegu badania

Jak widać, wiele zależy od tego, jakiej klasy jest wariograf. Cena za badanie jest wyższa, gdy sprzęt jest nowoczesny i cyfrowy. Generalnie tylko takim urządzeniem powinno się przeprowadzać badania.

Kiedy przeprowadza się badania wariograficzne?

  • Badania wierności partnerskiej
  • Badania dowodowe do celów procesowych
  • Badania w celu wykrycia sprawcy kradzieży
  • Badania w celu oczyszczenia się z fałszywych oskarżeń
  • Badanie lojalności i uczciwości pracowników
  • Badania w celu potwierdzenia lub wykluczenia zdrady
  • Badania na okoliczność uzależnień od alkoholu, pornografii lub narkotyków

Oczywiście należy podkreślić, że we wszystkich powyższych przypadkach osoba badana musi wyrazić zgodę na podpięcie jej pod wariograf. Czy warto wykonywać badanie wariograficzne? Cena nie jest aż tak wygórowana, jak można przypuszczać, a poniesione koszty mogą się zwrócić, gdy udowodni się, że się nie kłamie. Cena jest uzależniona choćby od stopnia skomplikowania badania, ilości pytań, doświadczenia osoby przeprowadzającej badanie i od sprzętu. Przyjmuje się, że koszty oscylują w granicy od 1500 zł do 3000 zł za jedną przebadaną osobę.

Badania wariografem w firmach

W ostatnim czasie coraz więcej firm korzysta z badań wariografem. Oczywiście pracownicy muszą wyrazić na to całkowitą zgodę i rzeczywiście, przeważnie nie mają z tym żadnych problemów. Dzięki temu można ustalić fakty i uporządkować informacje. Nierzadko pracownicy sami chcą za pomocą wariografu ustalić okoliczności zdarzenia i zebrać informacje. Co ciekawe metoda ta pozwala określić problemy występujące w firmie i wskazać na to, jak bardzo są one istotne. Właśnie dlatego tak chętnie w miejscach pracy wykorzystuje się badania wariograficzne. Cena ich wykonania wcale nie jest wygórowana. W przypadku przebadania większej ilości osób, firmy oferujące badanie wariografem oferują rabaty.

Taka metoda umożliwia również oczyszczenie z podejrzeń osób, które są niewinne i nie mają nic wspólnego z danym zdarzeniem. Z badań wariografem najchętniej korzystają właśnie pracownicy niesłusznie oskarżeni.

Badania wariografem partnerów

Zaufanie jest podstawą każdego związku, jednakże nieraz chce się mieć całkowitą pewność. Właśnie w takich sytuacjach partnerzy poddają się badaniom wykrywaczem kłamstw. Tendencja ta staje się coraz bardziej popularna i przeważnie dotyczy konkretnych osób, które nie lubią niejasnych sytuacji. Wtedy najlepszą opcją staje się badanie wariograficzne. Koszt takiego badania wynosi od 1500 zł. Może nie są to małe koszty, aczkolwiek nieraz warto zapłacić tyle za poznanie prawdy i przekonanie się, że partner lub partnerka ma szczere intencje.

Podsumowanie

Badanie wykrywaczem kłamstw zawsze wzbudzało spore kontrowersje. Dzisiejsze sprzęty są dużo dokładniejsze niż te sprzed kilkunastu lat. Co ciekawe, sprawy sądowe i chęć udowodnienia, że jest się niewinnym, nie jest już główną motywacją. Obecnie wariograf jest coraz częściej używany w firmach, ale badaniu poddają się też osoby w związkach. Dostęp do badania jest powszechny – na rynku pojawia się coraz więcej firm, które oferują usługę badania wariografem.

Rate this post

Komentarze

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *